Parte principal da carta
Querida Maruxa:
Non pretendo escribirche unha carta para pedirche ou contarche algo. Simplemente quero escribirche unha carta de recordos. Recordos que vivimos xuntas e que tamén nos separaron. Finalmente, dende o meu regreso a España, ambas nos encontramos aquí, na grandiosa e fermosa cidade de Madrid. Onte estaba pensando, mentres escribía na miña próxima publicación, en todas as experiencias vividas. E que, agora que me decato, escribín a miña propia biografía. As miñas lágrimas e sorrisos están plasmadas en todos os meus escritos. Son un libro aberto, xunto coa miña poesía e reflexión. Esta paz, axudoume a recordar. A recordar o día que me chegou a noticia cando tirástedes cos sombreiros. Lamentablemente a reacción de algunha xente non foi boa, cousa que sinto enormemente. Aínda así, Federico, Margarita, Dalí mais ti abrístedes un novo mundo. Anunciástedes a chegada dunha nova xeración. Foi aí cando os meus recordos comezaron a fluír, coma se unha máquina me posuíra e pasara toda a miña vida de golpe. Acordeime de todas esas mulleres, as cales xa podo chamar familia. Que escribían para visivilizarnos neste mundo de homes. Gustaríame saber se nun futuro todo isto serviu para algo. Se todas esas críticas e inxurias contra nos non foron en vano. Se as miñas clases na residencia das señoritas para o noso Lyceum Club Feminino axudarán a moitas coma nos. Estou moi orgullosa de todo aquelo que fixemos xuntas. Dese equipo que formamos, da nada, para apoiarnos e respaldar o noso traballo naquela cruel pero fermosa esfera. Todas pagamos por esto. Todas pagamos por saírnos do camiño labrado. Ti mais eu fixémolo bastante airosas, so marchamos por un tempo. Aínda que, non cambiaría a miña vida. E se puidera facelo, non quitaría dela o exilio que vivín. Foi a saída dunha patria, a miña patria, para internarme noutra totalmente descoñecida pero que unha vez que a coñeces é irrenunciable. Amo o meu exilio, será porque non o busquei, porque non o perseguín nin o aceptei. E cando se acepta algo de corazón, porque si, costa traballo a renunciar a el. Para min o exilio foi coma unha segunda vida, que quizais me enriqueceu máis que a primeira. Pois, doume a liberdade de pensar e a angustia económica que en España (se as cousas estiveran ben) non tería. Conformaríame, atada coma calquer artista. Pero eu fixen coma Picasso, que ao encontrarse fora de España, abriu as ás. Gustaríame concluír agradecéndoche a túa presencia na miña vida, ambas estamos xa maiores, pero debemos estar orgullosas de todo o que vivimos. Sempre dixen, que ti cometeches un só error na túa vida. O error máis destructivo e imperdoable polo cal che admiro enormemente: ser libre.