Explicación do elemento histórico
A igrexa de Santa María Salomé é un templo católico fundado polo arzobispo Xelmírez no primeiro terzo do século XII en Santiago de Compostela, época da que conserva o pórtico románico e algúns pequenos detalles máis.
O edificio é de planta rectangular con catro arcos de medio punto e a cúpula de media laranxa que está decorada con diferentes escudos.
Do período gótico destacan principalmente dúas capelas situadas ao lado da nave principal, ao lado da epístola. A primeira destas capelas, mais preto da cabeceira, está dedicada á Virxe María. A capela contigua é da mesma época, de planta retangular e bóveda, con cinco chaves e o mesmo tipo de arco de acceso. A cuberta foi construída no inicio do século XVI. O adro ten un arco gótico á fronte e arcos de medio punto nos lados.
Outro elemento interesante na igrexa é a torre barroca, finalizada no século XVIII. É un claro exemplo da popularidade alcanzada polo modelo de campanario da igrexa de San Fiz de Solovio. No interior atópanse algunhas tallas barrocas da escola compostelá. No interior tamén podemos atopar un anxo con lentes gravado no altar.
É a única igrexa española dedicada á nai do Apóstolo Santiago e San Xoán Evanxelista. Sobre a clave da triple arquivolta destaca una imaxe da Virxe sentada do século XIV e a ambos lados, na peana dun altar de madeira lateral, temos a estatua desta e a do o ánxo da Anunciación con anteollos, pertencentes a un grupo escultórico do século XV.
En marzo de 2019, atopáronse novos elementos do seu conxunto arquitectónico sustentan a tesis de que esta igrexa formaba parte dun conxunto que incluía un claustro gótico, do cal se conservan partes das arcadas, a finais do siglo XIV e principios do XV. Este recinto gótico tiña unha extensión aproximada de 400 metros cadrados, delimitado en cada un dos seus lados polo que hoxe é a igrexa, ao norte, as casas parroquiais, ao sur, a sancristía, ao leste, e as dúas tendas da rúa Nova, ao oeste. Ao patio accédese desde a igrexa. O xardín actualmente é unha horta en cuxos laterais aprécianse arcos, as súas bases, cornisas e dovelas. Unha das partes máis rechamantes pola súa beleza é o conxunto de canecillos, que deberon estar no tránsito da igrexa ao claustro e que máis tarde, na transformación do románico ao barroco, foron recolocados baixo a cuberta do templo, no lado que dá ao patio. Son fermosas esculturas en pedra de animais. Non hai máis datos para unha explicación histórica sobre o claustro de Santa María Salomé, polo que unha das hipóteses respecto a este é que, ao non estar documentada a existencia dunha comunidade relixiosa, puido ser construído ao mesmo tempo que un pequeno hospital que funcionaría vinculado á igrexa. Pero non hai evidencias históricas da existenza dun hospital. Esta igrexa tivo o papel de refuxio, o que quere dicir que a xente que non cumpriu as leis podíase aloxar alí sen ser detidas polas forzas da orde.