Atrapa un topónimo! - KaleidoScapes

Versión popular do microtopónimo

Eigres

Martin Antelo Caamaño · 4 marzo 2020 19:43

Versión oficial do microtopónimo
Eirexa, A

Pronuncia do microtopónimo

Fotografía no lugar e coa persoa informante

Localización

Parada #	Nombre	Descripción	Latitud	Longitud
1	Eirexa, A		42,787400100	-8,726291600

Significado do microtopónimo
Según a miña avóa ese nome se lle puxo porque no medio da aldea estaba a igrexa.
Según has paxinas que busquei di que se lle puxo ese nome pola igrexa

Clasificación segundo o significado
Construcións

Descricións das características naturais
en esta aldea hai moitas leiras nas que a xente pranta diferentes cultivos ,tamén hai un pequeno río que pasa por ali ,e está rodeado de monte ,tamén está cerca dunha carretera general .

Descricións das características antrópicas
Esta situado nunha zona na que se cultiva moito debido a que case todos os séus habitantes teñen leiras donde plantar, tamén hai varios horreos nos que gardan o millo has personas que prantan cultivos e os que non ha maioría deles utilizando para gardar leña. Por último o lado da igrexa hai unha zona na que se realizan has festas e eventos.

Actividades asociadas ao lugar
En esta aldea realizase diferentes festas como : Nuestra señora, San Roque e O Sacramento.
Tamén se realizan eventos como por exemplo que en nadal veñen os Reis Magos e realizase unha cena con todos os miembros da aldea.

Mostras de tradición oral
En Leroño non hai mozas, en Eigres e a flor delas, en Cobas son catibas e en Souto son tarabelas.

Presenza do microtopónimo en Galicia
Non hai ningún máis.

Fotografías do lugar

Fotografías adicionais

Fontes secundarias empregadas
https://es.wikipedia.org/wiki/A_Eirexa 2/3/2020
https://www.xunta.gal/nomenclator?p_p_id=NomenclatorPortlet_WAR_NomenclatorPortlet&p_p_lifecycle=1&p_p_state=normal&p_p_mode=view&p_p_col_id=column-1&p_p_col_count=2 2/3/2020

Nome e apelidos
María Lidia Baliño Miguens

Versión popular do microtopónimo

Os muíños

Yenny Medina Cardoso · 5 marzo 2020 21:11

Versión oficial do microtopónimo
Refuxio de Verdes

Pronuncia do microtopónimo

Fotografía no lugar e coa persoa informante

Localización

Parada #	Nombre	Descripción	Latitud	Longitud
1	Refuxio de Verdes	muíños	43,225641985	-8,793047451

Significado do microtopónimo
Antigamente só estaban os quince muíños, non había nin a ponte, nin as mesas, nin as cadeiras nin as barbacoas. Só muíños.

Clasificación segundo o significado
Construcións

Descricións das características naturais
Sitúase ao lado do río Anllóns, rodeado de vexetación e moitas árbores de distintos tipo e musgo. Actualmente aínada se conserban os muíños. Utilizában a forza da auga para moer e facer fariña.

Descricións das características antrópicas
Hoxe podemos ver como foron engadindo cousas ata formar unha especie de parque "natural". Engadiron pontes para poder pasar de un lado a outro, mesas, cadeiras, e unhas barbacoas (feitas de pedra ou madeira).

Actividades asociadas ao lugar
Antigamente só se ía a moer para facer fariñas, como moito a miña infomante e os seus amigos ían xogar preto do río no verán. Agora, é un sitio onde vai a xente a pasar o día, normalmente, tamén no verán, debido a que o caudal da auga é menor.

Mostras de tradición oral
A miña informante contábame que nese lugar hai moito tepom, (moito antes de que ela fose nena) un traballador, morreu pasando de un muíño a outo, díxome que foi polo caudal, que era moi forte e había moita auga e morreu, pero nunca atoparon o seu corpo, e lle fixeron unha cruz preto dos muíños.

Presenza do microtopónimo en Galicia
Non atopei ningún sitio que se chamase así.

Fotografías do lugar

Fotografías adicionais

Fontes secundarias empregadas
https://unmundoinfinito.com/refuxio-de-verdes-un-paraje-idilico-en-galicia/

Nome e apelidos
Dosinda Villar Reino

Topónimo

(no especificado)

Yiya Huang · 19 abril 2022 09:17

Fotografía no lugar e coa persoa informante

Significado do topónimo
(no especificado)

Clasificación segundo o significado
(no especificado)

Descricións da paisaxe onde se sitúa
(no especificado)

Mostras de tradición oral
(no especificado)

Nome, apelidos, relación contigo e idade
(no especificado)

Versión popular do microtopónimo

Monelos

Juan Cañizo González-Elipe · 24 febrero 2020 20:23

Versión oficial do microtopónimo
Avenida de Monelos

Pronuncia do microtopónimo

Fotografía no lugar e coa persoa informante

Localización

Parada #	Nombre	Descripción	Latitud	Longitud
1	Avenida de Monelos	Esta é a localización exacta da avenida de Monelos. Pertence á parroquia de Santa María de Oza e ao concello da Coruña, na provincia da Coruña.	43,349666495	-8,403932560

Significado do microtopónimo
A miña avoa pensa que Monelos é un nome referido a un lugar rural que estaba retirado e alonxado da cidade da Coruña. Non sabe exactamente o seu significado pero cre que está relacionado con estas cuestións.

O meu pai afirma que o nome de Monelos está referido ao río soterrado que circula por debaixo da superficie do barrio e lle dá nome. Neste caso, o nome "Monelos" viría xa dende tempos remotos e o seu significado estaría relacionado co étimo celta "munno", que significa montículo. Aparece en máis lugares de Galicia e tamén en Asturias.

En base á información recibida, na miña opinión o nome Monelos refírese a un río que recibe o seu nome debido ao relevo da zona, que presenta pendentes e elevacións, e aínda se pode apreciar como gran parte deste barrio está construído sobre un outeiro. A miña posible explicación coincide coa do meu informante principal e a dos estudos toponímicos consultados, principalmente, na web “Toponimia asturiana” (https://mas.lne.es/toponimia/index.php?leer=187&palabra=monelos). Esta páxina achéganos información da posible orixe e significados máis probables do étimo. Ademais, está relacionado con outros como muniello, muñera, etc. Tamén nos fala da presenza deste étimo en linguas como o vasco ou dialectos como o asturiano. Na web "Galicia nomeada" o topónimo sae referido no concello da Coruña a unha parte do río Monelos que non foi tapada e discorre polo lugar de San Cristovo das Viñas (https://galicianomeada.xunta.gal/sixtop/toponimos/fichapublica/38274000013994).

Clasificación segundo o significado
Hidrotopónimo

Descricións das características naturais
Actualmente, a avenida de Monelos conforma un barrio totalmente urbanizado sen case ningunha manifestación da natureza. Sitúase ocupando un pequeno val que cubre a superficie do río Monelos, totalmente soterrado; as zonas chás e o outeiro, na zona interior da cidade e relativamente lonxe do mar. Este río, que lle dá nome ao barrio, desemboca na ría. Ademais, o relevo da avenida é irregular. É unha avenida elevada, edificada sobre un outeiro, polo que presenta elevacións e pendentes.

Descricións das características antrópicas
A avenida de Monelos é unha rúa grande e concorrida na periferia da cidade da Coruña. É un barrio modernizado e edificado, que case non deixou lugar para vestixios do pasado ou elementos naturais. Aínda así, pódese apreciar algún exemplo, como algunhas casas pequenas de dúas ou tres alturas que representan o que foi Monelos no pasado, fronte aos modernos edificios modernos e altos con moitas plantas que representan o que o barrio é hoxe. A vexetación que se pode apreciar non é natural, senón que foi plantada polo ser humano para decorar e darlle un carácter máis limpo e atractivo á zona.

Actividades asociadas ao lugar
Actualmente, as actividades que se desenvolven no barrio de Monelos están orientadas, principalmente, ao sector terciario, como a maioría de barrios residenciais modernizados da Coruña. Isto vese claramente reflictido debido a que a sede da Xunta de Galicia desta cidade sitúase nesta avenida; é o edificio branco que aparece detrás da fonte na imaxe cos meus informantes. Destaca a actividade do sector terciario administrativo. Tamén abondan as tendas, os supermercados e os bares, todos eles coa finalidade de ofrecer bens e servizos á poboación (ocupan un segundo plano na xerarquía de actividades do complexo residencial). É un lugar terciarizado, en contraste coa súa orixe rural, na que o sector primario era o que predominaba, antes de que Monelos fose urbanizado como un barrio máis da cidade da Coruña.

A miña avoa lembra que nos seus tempos mozos Monelos non era un barrio residencial da cidade, senón unha aldea separada. Predominaba unha arquitectura tradicional e popular, con casas pequenas e humildes, unifamiliares e de poucas alturas. Existía un mercado tradicional ubicado na plaza da aldea. Había uns postos de madeira permanentes que abrían as súas portas cando se celebraba o mercado e permanecían pechados cando non o había. Predominaba a venta de produtos agrícolas posto que esta era a principal actividade que se desenvolvía na aldea, principalmente, de fresas (típicas da zona). Existían unhas festas parroquiais como en calquera municipio tradicional e rural de Galicia, dedicadas a Santa María de Oza. Celebrábanse o 15 de agosto de cada ano. Viñan gaiteiros e músicos tradicionais a tocar, e facíase unha procesión cara á igrexa de Santa María de Oza (actualmente consérvase). Unhas nenas que facían a comunión levaban un ramo que entregaban ao chegar á igrexa, que era onde remataba a procesión. Ademais, había xogos de pirotecnia.

Mostras de tradición oral
Os meus informantes descoñecen algún tipo de tradición oral relacionada coa antiga aldea de Monelos e o actual barrio residencial. Unha das lembranzas de especial relevancia que vinculan a miña avoa con este barrio é que a miña avoa coñeceu aquí ao meu avó, José Manuel Cañizo Otero, que era orixinario da antiga aldea. A maioría da información que me achegou ela foi a que lle contou o meu avó cando vivía, que era o que máis coñecía a zona e o que máis tempo pasou nela. A miña avoa recorda, a través do meu avó, que cando foron as obras de demolición do barrio nos anos 60, a casa do meu avó e os seus pais foi demolida. Como consecuencia, o Concello deulles dous pisos, un deles é no que, actualmente, vive a miña avoa, no barrio das Flores.

Aínda que os meus informantes descoñecen mostras, nun documental que vin co meu pai moi recentemente, titulado "Esquece Monelos", cítase que na taberna (incluída no apartado de fotografías do lugar) cantábanse cancións populares relacionadas coa historia e as vivencias personais dos habitantes da zona. Tentei buscala pero non a atopei, mais no documental móstrase unha interpretación.

Presenza do microtopónimo en Galicia
Segundo o nomenclátor de Galicia, este microtopónimo non só está presente no barrio coruñés, senón que tamén está presente noutros lugares de Galicia. Estes son: O concello de Cabana de Bergantiños, na parroquia de Canduas (San Martiño); o concello de Carballo, na parroquia de Sofán (San Salvador) e o concello de Castro de Rei, na parroquia de Azúmara (San Xoán).

Fotografías do lugar

Fontes secundarias empregadas
A información extraída mediante fontes secundarias para facer este traballo saqueina das seguintes páxinas web:

http://arqueotoponimia.blogspot.com/2019/01/someso-martinete.html?m=1;
https://www.laopinioncoruna.es/coruna/2018/06/10/toponimos-contannos-o-e-o/1299580.html; https://www.lavozdegalicia.es/noticia/coruna/2020/02/02/rio-monelos-sigue-siendo-rio/0003_202002H2C4991.htm?utm_source=facebook&utm_medium=referral&utm_campaign=fbcoru; https://gl.wikipedia.org/wiki/Monelos; https://mas.lne.es/toponimia/index.php?leer=187&palabra=ndi; http://esquecemonelos.com/es/monelos-2/; https://www.lavozdegalicia.es/noticia/coruna/2014/05/18/tradicion-ir-fresas-oza/0003_201405H18C9993.htm; https://www.xunta.gal/nomenclator?p_p_id=NomenclatorPortlet_WAR_NomenclatorPortlet&p_p_lifecycle=1&p_p_state=normal&p_p_mode=view&p_p_col_id=column-1&p_p_col_count=2.

Nome e apelidos
Juan Antonio Cañizo Fraga e Consuelo Fraga Gutiérrez

Topónimo

(no especificado)

Miguel Alejandro Pumar hurtado · 19 abril 2022 09:17

Significado do topónimo
(no especificado)

Clasificación segundo o significado
(no especificado)

Descricións da paisaxe onde se sitúa
(no especificado)

Mostras de tradición oral
(no especificado)

Nome, apelidos, relación contigo e idade
(no especificado)

Geography and History of Ames

Atrapa un topónimo! « Atrás Buscar: