Atrapa un topónimo! - KaleidoScapes

Versión popular do microtopónimo

A Rabadela

Paula Viñas Lamas · 1 marzo 2020 20:55

Versión oficial do microtopónimo
Non se coñece ningún rexistro oficial do microtopónimo.

Pronuncia do microtopónimo

Fotografía no lugar e coa persoa informante

Localización

Parada #	Nombre	Descripción	Latitud	Longitud
1	A Rabadela	A Rabadela, parroquia de Calo (San Xoán), concello de Teo, provincia da Coruña.	42,826819900	-8,594564100

Significado do microtopónimo
O topónimo de "A Rabadela", dividiríase en dúas partes fundamentais: o sufixo -ela, que significa "pequeno" e a palabra "rábade", que podería vir de "rabad" (orixe árabe), que significa "barrio, suburbio". Polo tanto, o nome de Rabadela significaría "barrio pequeno".

Clasificación segundo o significado
Topónimo derivado doutros

Descricións das características naturais
A Rabadela sitúase nunha zona chá a 200 metros de altitude, aproximadamente.
Con respecto á vexetación do lugar, e exceptuando os xardíns dalgunhas propiedades e leiras, non hai unha vexetación específica na zona concreta ou que destaque sobre a dos arredores.

Descricións das características antrópicas
O topónimo da Rabadela asóciase principalmente ao cruce de camiños que está neste sitio. Utilizando como referencia este punto,e "rodeando" este cruce, hai varias casas e, un pouco máis adiante, un colexio chamado CEIP A Igrexa Calo.

Actividades asociadas ao lugar
O territorio que ocupa A Rabadela está dentro dunha aldea chamada Fixó, é dicir, que dentro das actividades diarias que se realizan no lugar poderíase dicir que hai xente que vive alí, nas casas que están arredor do cruce de camiños.
Nesta zona, había unha casa que tiña un bar chamado "Comestibles Dina", levado pola nai de José.
Na Rabadela non había ningunha festa específica que se celebara alí. As festas que había celebrábanse na Igrexa de San Xoán de Calo, un pouco máis arriba deste sitio.

Mostras de tradición oral
Os veciños tamén lle chaman a esta zona "Os Carballos", porque nunha das casas que "rodean" o cruce de camiños hai uns carballos, onde José, os seus irmáns e máis nenos ían xogar.

Presenza do microtopónimo en Galicia
O topónimo de "A Rabadela" non se atopa nesta páxina. Sen embargo, o topónimo de Rábade, si. Existe un lugar na parroquia de Rábade (San Vicenzo), no concello de Rábade, na provincia de Lugo.
Por outra banda, na páxina chamada Toponimia de Galicia, non se indica o topónimo estudado, pero si que mostra a súa presenza en San Miguel de Coence (San Miguel), Palas de Rei, Lugo e en Parada (Santo Estevo), Oza-Cesures, A Coruña.
Por último, existe outra web, na que tamén se rexistra o topónimo estudado e outros: en Buduído (Santa María), Ames, A Coruña; e os lugares antes mencionados.

Fotografías do lugar

Fotografías adicionais

Fontes secundarias empregadas
https://www.xunta.gal/nomenclator (Acceso día 27/2/2020)

https://www.elprogreso.es/articulo/comarcas/topografia- rabade/201904091810381369971.html (Acceso día 27/2/2020)

https://toponimia.xunta.gal/gl/visor?termino=A%20Rabadela (Acceso día 4/3/2020)

https://galicianomeada.xunta.gal/sixtop/visor (Acceso día 4/3/2020)

https://es-es.topographic-map.com/maps/9a4l/Teo/ (Acceso día 2/3/2020)

Nome e apelidos
José Ramón Viñas Lata

Versión popular do microtopónimo

Praia dos Mortos

Pablo Freijeiro Díaz · 23 febrero 2020 11:54

Versión oficial do microtopónimo
Non se coñece ningún rexistro oficial do microtopónimo.

Pronuncia do microtopónimo

Fotografía no lugar e coa persoa informante

Localización

Parada #	Nombre	Descripción	Latitud	Longitud
1	Praia dos Mortos	Provincia: Pontevedra. Concello: Saxenxo. Parroquia: Dorrón.	42,390863147	-8,777628967

Significado do microtopónimo
A Praia dos Mortos recibiu ese nome porque, antigamente, os cadáveres dos afogados da ría de Pontevedra sempre chegaban alí, debido a que as correntes os arrastraban e a praia está abrigada pola punta de Festiñanzo. Isto pasou varias veces hai tempo. Cando algún barco naufragaba na ría e alguén afogaba, un dos primeiros sitios aos que se ía buscar o cadáver era a esta praia, en concreto íase oito días despois da morte do afogado. A xente máis pobre, cando os atopaba, collíalles pezas de roupa ou obxectos de valor. Ademais, non só aparecían os corpos dos afogados, senón que tamén aparecían os corpos dos animais que morreran afogados no mar, como por exemplo ovellas ou vacas. Ademais de todo o anterior, chegaban á praia outras moitas cousas interesantes como anacos de madeira, roupa e incluso unha vez chegou un tronco de palmeira!
E de aí vén os seu nome, de que os mortos da ria acababan alí, arrastrados polas correntes.

Clasificación segundo o significado
Anecdótico

Descricións das características naturais
Está situada na costa de Sanxenxo, en concreto na parroquia de Dorrón, e ao lado da punta de Festiñanzo. É unha pequena porción da praia de Areas (unha praia bastante turística), e está delimitada por rochas. A praia é realmente pequena, xa que tan só mide uns cantos metros de longo. Ao lado hai unha pequena península e un regato que a separan do resto da Praia de Areas. A península é pequena, pero, é un moi bo lugar para pescar e sempre adoita haber algún pescador alí as fins de semana. O regato marca o límite entre dúas das parroquias de Sanxenxo: Bordóns e Dorrón. Esta é unha das últimas praias exteriores da ría de Pontevedra, pois a partir da punta de Festiñanzo comeza a ria interior (xusto ao outro lado da punta hai outra praia, que é a primeira praia do interior da ría).
A praia dos Mortos é de area moi fina e ten moitas rochas a flor de auga nas que se pode coller algún que outro lorcho ou nécora. Está situada nunha zona moi rochosa que rodea a punta, esta zona rochosa remata no outro lado da punta, en Area de Agra, que tamén é unha praia moi abrigada.

Descricións das características antrópicas
Está situada ao lado dun sendeiro peonil polo que se pode percorrer parte da costa de Sanxenxo. Na praia tamén remata un paseo de madeira que percorre a metade da praia de Areas. Preto da praia tamén hai un parque infantil e aparcamentos, porque alí ao lado remata unha pequena estrada que leva á praia. Ao lado do parque tamén hai uns aseos e unha zona de exercicios para os anciáns. Arredor do parque hai varios piñeiros, pero, os piñeiros non son de orixe natural, senón que foron plantados polo home. Tamén hai un mirador na parte máis alta da punta, e, o lado da punta onde está a praia está cheo de construcións, xa que está nunha zona de forte impacto turístico, pero dadas as súas características, mantén certo nivel de tranquilidade. Na zona da punta de Festiñanzo na que se sitúa a praia hai bastantes construcións adicadas a segunda residencia ou de veraneo, e algún establecemento de uso hoteleiro. O nivel de servizos é alto, dado que a Praia de Areas ten bandeira azul.

Actividades asociadas ao lugar
A praia é usada polos turistas ou veciños no verán, para bañarse ou tomar o sol. Tamén hai xente que pesca alí. Debido ás súas características rochosas, os mariñeiros que usan a arte da nasa frecuenta moito esta zona e adoitan deixar nasas alí. A praia ten ao lado un paseo, a xente que vai polo camiño acaba por chegar alí e dar unha volta pola praia, tamén pasa por alí a xente que sae a pasear pola Praia de Areas, posto que é parte dela. As fins de semana a praia é usada ás veces por escolas de surf ou bodyboard, pero, non moi a miúdo porque está chea de rochas e isto pode chegar a ser un perigo, debido a iso, as escolas adoitan ir a praias máis seguras como A Lanzada ou Canelas. Os veciños do lugar usan a praia maioritariamente para coller algas que usan como abono para os seus cultivos, e, tamén para facer pesca deportiva, pescan robalizas principalmente, porque están onde rompen as ondas. Ás veces vai algunha persoa a coller marisco, pero, a praia non é moi boa para iso. Antigamente, da praia collíase area para a construción, pero agora iso é ilegal e a xente xa non o fai. Tamén é ilegal coller cunchas na praia, isto facíano os veciños aquí antigamente, xa que ao ser a parte máis abrigada da praia, é o mellor sitio da praia de Areas para atopar cunchas. As cunchas usábanse tamén como abono nos cultivos.
De todos estes usos que ten a praia, o principal é claramente o uso para o turismo, porque a zona na que está situada é das que máis turistas reciben de toda Galicia.

Mostras de tradición oral
Nas parroquias de Bordóns e Dorrón cóntanse moitas historias de afogados que apareceron nesta praia, que van pasando de xeración en xeración contadas polos vellos do lugar. O meu propio avó conta esas historias cando fala nas comidas familiares ou cando imos pasear pola zona. Non tiven ocasión de que o meu avó me contara ningunha desas historias para o traballo, pero si me contou a miña avoa unha lembranza moi interesante da miña avoa que lle daba un novo uso ao lugar:

Segundo a tradición, o corpo dun afogado tada 8 días en saír a flote, debido aos gases da putrefacción. Hai xa moito tempo, o meu bisavó Miguel ía coa miña avoa (tamén moitos dos veciños) ían á praia cando pasaban 8 días despois de que morrera algún afogado na ría. Ían ver se atopaban algunha peza de roupa, especialmente os zapatos, do afogado. Tamén, ao ser a praia un lugar tan recollido, sempre atopaban algún cacho de madeira que lles servía, tamén atoparon moitas veces animais que lles escaparan aos veciños e morreran afogados. Ían buscar tantas cousas á praia pola simple razón de que daquela eran moi pobres e a todo o que atopaban sempre lle atopaban un uso.

Presenza do microtopónimo en Galicia
Non se atopa en ningún outro lugar de Galicia.

Fotografías do lugar

Sons adicionais

Fontes secundarias empregadas
Galicia nomeada (busquei alí o topónimo):
https://galicianomeada.xunta.gal/sixtop/visor

Nomenclátor (busquei o topónimo tamén):
https://www.xunta.gal/nomenclator

Nome e apelidos
Joaquina Otero Lima
Alberto Freijeiro Otero

Versión popular do microtopónimo

O Cunchido

Daniel Campos Pauzat · 29 febrero 2020 13:46

Versión oficial do microtopónimo
Conchido
Na Gran Enciclopedia Gallega aparece recollido este lugar con este nome, como unha aldea da parroquia de Sta. María de Entíns.
Tamén, si miras no google maps, tamén aparece así, ainda que tamén aparece como O Cunchido.
Con respecto á clasificación segundo o significado sigo mantendo o de zootopónimo xa que o seu significado provén de cuncha, ou sexa de moluscos, e refírese a área gorda formada por cunchas rotas como se pode ver nunha captura que puxen no apartado outras fotografías.
En outras fotografías poño una captura de pantalla do google maps donde aparece con este termo, Conchido.
En épocas de Franco e en castelán chámase Conchido, pero os lugareños refírense a él como O Cunchido.

Pronuncia do microtopónimo

Fotografía no lugar e coa persoa informante

Localización

Parada #	Nombre	Descripción	Latitud	Longitud
1	O cunchido	Sitúase na provincia da Coruña, no Concello de Outes, na localidade de Serra de Outes e na parroquia de Santa María de Entíns.	42,838698000	-8,902503000

Significado do microtopónimo
Segundo fontes orais a explicación do nome ven porque é un sitio onde hai moitas cunchas de moluscos debido a que dous ríos pequenos morren na desembocadura dun grande e as mareas, cando ascende o nivel de mar, as ondas, moven ás cunchas e as levan ata o interior.

Segundo a web, o Cunchido refírese a unha clase de area gorda que se deposita máis terra adentro que os areais.

Clasificación segundo o significado
Zootopónimo

Descricións das características naturais
O Conchido situase na confluencia de tres ríos, O Tambre, O Rial e o Tines; nun val moi amplo, onde as montañas aparecen ao lonxe.
Con respecto ao río máis grande, O Tambre, O Conchido situase a súa marxe dereita, metres que con respecto aos outros dous máis pequenos, situase a súa esquerda.
O termo Conchido refírese a unha parte do pobo que abrangue varias rúas e estradas. Comenza aproximadamente nas estacións de servicio e remata no que os veciños chaman Outes por unha banda e Serra de abaixo pola outra. É dicir, é unha extensión bastante grande e dependendo de como entres no google aparece como nome dunha rúa se ben os veciños refírense a él como un nucleo de poboación bastante grande.
Neste sitio podemos observar unha gran xunqueira onde anidan e habitan garzas, parrulos e ata cormoráns. Tamén viven varias especies de peixes como os muxos,troitas...

Descricións das características antrópicas
Nel había moitos aserradoiros e estaleiros. Ditos aserradoiros cortaban as árbores dos montes veciños e facían taboas e caixas de madeira que eran levadas en barco ata sitios como Valencia onde servían para transportar as laranxas.
Nunha aldea moi próxima, Coiradas, antiguamente había un castro que se derrubou e fixeron un peirao coas pedras. Actualmente xa non queda nada do castro, xa que usaron todas as pedras para facer o peirao. Meu tatarabó, que tiña un deses aserradoiros participou neso, xa que tiña barcos que entraban no peirao para cargar as caixas de madeira que logo irían a Valencia para transportar laranxas. Os barcos chamábanse Dona Josefa e Dona Joaquina que eran os nomes da súa nai e da súa sogra.
Algún aserradoiro ainda funciona, pero a maioría non e só quedan ruinas.

Actividades asociadas ao lugar
Nel celébrase o primeiro sábado de cada mes un mercadillo, e nas festas patronais dos días 15,16 e 17 de Agosto as bervenas musicais e distintas actividades lúdicas.
O día 15 está adicado a patroa da parroquia de Entíns, Sta. María, o 16 ao Corpus Cristi e o 17 a Virxe do Carme.

Mostras de tradición oral
Cantigas:
Cando meu avó era mozo Ían todos de ronda cantarlle serenatas ás mozas do Cunchido, como as seguintes:

Nena que vénde-las peras
cantas che mandaron dare?
Para ti meu queridiño
non mas mandaron contare.

Por debaixo da ponte
víronte pasar.
As pernas,María,
viñas de lavare

De la Sierra para abajo,
de la Sierra para abajo,
de la Sierra para abajo,
todas son buenas muchachas,
hijas de buena familia.

En el cielo no hay faroles,
que todas son estrellitas.
bendita sea la madre
que las parió tan bonitas.(Rep)

Presenza do microtopónimo en Galicia
No Nomenclátor aparecen outros lugares co mesmo nome: Cunchido de Darbo, Cunchido de Cerponzóns, os Cunchidos de Lourizán e os Cunchidos de Ribadumia.
En Galicia nomeada e no nomenclator aparecen tanto O Conchido como O Cunchido e todos esos lugares están en concellos costeiros o cal dame a entender que efectivamente o significado do topónimo ten que ver coas cunchas.

Fotografías do lugar

Nome e apelidos
Domingo Ramón Campos Alborés (Mingucho)

Topónimo

(no especificado)

Anahí Caamaño Kereztes · 19 abril 2022 09:17

Significado do topónimo
(no especificado)

Clasificación segundo o significado
(no especificado)

Descricións da paisaxe onde se sitúa
(no especificado)

Mostras de tradición oral
(no especificado)

Nome, apelidos, relación contigo e idade
(no especificado)

Topónimo

(no especificado)

María José Morales Villanueva · 5 abril 2022 18:37

Significado do topónimo
(no especificado)

Clasificación segundo o significado
(no especificado)

Descricións da paisaxe onde se sitúa
(no especificado)

Mostras de tradición oral
(no especificado)

Nome, apelidos, relación contigo e idade
(no especificado)

Geography and History of Ames

Atrapa un topónimo! « Atrás Buscar: